"ข้าแต่อารักขเทวดา พระเป็นเจ้าทรงกรุณา มอบข้าพเจ้าไว้ในความอารักขาของท่าน โปรดส่องสว่าง พิทักษ์รักษาและคุ้มครองข้าพเจ้า..."

นี่เป็นหนึ่งในบทสวดแรกๆที่พ่อแม่ของผมสอนให้สวดเมื่อสมัยเป็นเด็ก และผมก็สวดอย่างสุดจิตสุดใจเลยทีเดียว แม้จะรู้สึกสงสัยอยู่เหมือนกันว่าผู้คอยอารักขาผมผู้นี้จะส่องสว่าง พิทักษ์รักษาและคุ้มครองผมโดยไม่ต้องปรากฏตัวให้เห็นหรือพูดคุยกับผมได้อย่างไร

ในวัยเด็ก ผมมักจะคิดหาเรื่อง "หยอกเย้า" เทวดาของผม แม้จะเคยเห็นท่านแต่ในภาพหรือเป็นรูปแกะสลักก็ตาม จากหนังสือที่ผมได้อ่าน พวกเทวดา ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายดีหรือเลว ต่างเกาะอยู่ที่ไหล่ของเรามนุษย์ คอยกระซิบกับมโนธรรมของเรา ผมมีการเล่นอย่างหนึ่งที่ตั้งชื่อว่า "แผนลวงเทวดา" ผมจะแกล้งทำเป็นเข้าพวกกับฝ่ายปีศาจ ผมจะกระซิบกระซาบข้ามไหล่ซ้ายของผม ทำทีเหมือนกำลังวางแผนการอะไรสักอย่าง โดยแอบหวังในใจว่าอารักขเทวดาที่เกาะอยู่ไหล่ขวาของผมจะอดรนทนไม่ได้ ต้องปรากฏตัวออกมาลากผมให้หลุดพ้นจากหล่มอันเลวร้ายนั้น

แต่เธอ (ตลอดสมัยเรเนซอง ผู้คนถือว่าเทวดาเป็นผู้หญิง) ก็ไม่เคยถูกหลอก เธอไม่ยอมเข้าร่วมกลุ่มพวกที่ใช้วิธีการเลวร้าย แม้เพื่อจะให้ได้ผลลงเอยที่ดี และผมเองก็รู้สึกหวั่นอยู่บ้างเหมือนกันว่าหากผมเล่นเช่นนี้บ่อยครั้ง เธออาจจะไม่มาช่วยเหลือผมในเวลาที่ผมต้องการ ดังนั้น ผมจึงเลิกการเล่นแบบนี้เสีย ผมตกลงใจยึดถือว่าเพื่อนผู้มองไม่เห็นตัวนี้เอาใจใส่ที่จะปกป้องผมจากความชั่วร้าย แต่ไม่สนใจที่จะปรากฏตัว

เมื่อผมเติบโตขึ้นทั้งอายุและความรู้ ผมได้เรียนจากซิสเตอร์ที่โรงเรียนว่ามีเหตุผลมากมายที่เทวดาของเราไม่ปรากฏตัวให้เราเห็น ผมได้รู้ว่าเทวดาเป็นจิตบริสุทธิ์ ไม่สามารถปรากฏด้วยกายเนื้อ และในฐานะเป็นผู้ปกป้องวิญญาณ พวกท่านปฏิบัติการบนโลกนี้ในลักษณะที่ผู้คนไม่ล่วงรู้ แต่พิสูจน์ได้ในพระคัมภีร์และในประสบการณ์ของชีวิตคริสตชน

ผมไม่ได้คิดมากมายอะไรนักเกี่ยวกับเรื่องนี้ จวบจนเข้าศึกษาในบ้านเณรใหญ่ในช่วงทศวรรษที่ 70 มีทฤษฎีหนึ่งที่อธิบายถึงการดำรงอยู่ของเทวดาอย่างแปลกออกไป ทฤษฎีนี้กล่าวว่าเทวดาไม่จำเป็นจะต้องมีปีกหรือปรากฏดังภาพวาดตามที่เราเห็นจากงานศิลปะของคนในศตวรรษที่ 4 เทวดาเหล่านี้คือผู้นำสารจากพระเป็นเจ้า พวกนักวิชาการอธิบายว่าพวกเทวดาปฏิบัติงานโดยผ่านทางเหตุการณ์หรือผู้คนในชีวิตประจำวันนี่เอง การนับพวกเขาว่าเป็นเทวดาคือรูปแบบของการอธิบายของนักเขียนที่เกิดแรงบันดาลใจ

แต่เป็นไปได้หรือที่ผมจะไม่เคย "รู้จัก" หรือ "จำ" เทวดาของผมได้?

อย่างไรก็ตาม เมื่อผมเริ่มต้นชีวิตและภารกิจของการเป็นพระสงฆ์ ผมก็ได้สนใจติดตามเรื่องนี้อีก เมื่อผมอายุล่วงเข้าสามสิบปี ผมได้รับหน้าที่ให้ดูแลวัดชื่อ วัดนักบุญราฟาแอล ซึ่งเพียงแต่ชื่อของวัดก็เรียกความทรงจำในวัยเด็กของผมเกี่ยวกับเรื่องเทวดาให้กลับฟื้นคืนมาอีก

หลังจากย้ายมาประจำอยู่ที่วัดนักบุญราฟาแอลได้ไม่นานนัก ปัญหาส่วนตัวประการหนึ่งก็ดูดซับความกระตือรือร้นของผมจนมลายหายสิ้น หลงเหลือไว้แต่ความเจ็บปวดและเคืองขุ่น บ่ายวันเสาร์นั้น ผมรู้สึกทุรนทุรายหนักจนสุดจะทน จึงตั้งใจจะเข้าไปสวดในวัดขอความบรรเทาจากพระเป็นเจ้า ในวัดกำลังมีพิธีแต่งงาน ผมหยุดอยู่ที่ประตู และสังเกตเห็นว่าที่ประตูหน้า หญิงสาวสวมชุดวิ่งออกกำลังสีชมพูคนหนึ่งยืนมองคู่บ่าวสาวในวัดด้วยน้ำตาอาบแก้ม เธอคงจะเกิดความซาบซึ้งใจไปด้วยกระมัง ผมคิด

เธอหันมาเห็นผม และเห็นปลอกคอเสื้อพระสงฆ์ เธอจึงเอ่ยว่า "ดิฉันมีเรื่องทะเลาะกับสามี" ดูเธอไม่อายที่จะเปิดเผยเรื่องนี้เลย!

คงจะไม่มีอะไรอีกแล้วที่จะสะกิดบาดแผลของคู่สมรสที่ไม่ราบรื่น ได้เท่ากับพิธีแต่งงาน ผมคิดในใจ พยายามที่จะแสดงความเห็นอกเห็นใจเธอ ผมตั้งใจว่าจะรับฟังเรื่องราวของเธอแล้วค่อยหันกลับมาจัดการปัญหาของผมทีหลัง

"ฉันโกรธและผิดหวังในตัวเขามาก" เธอเล่า "วันนี้เป็นวันครบรอบวันแต่งงานของเรา คุณพ่อเห็นด้วยไหมคะว่าเขาควรจะอยู่บ้านและฉลองกับดิฉัน แต่เขากลับยุ่งแต่เรื่องเงินทอง การงาน ดิฉัน...ดิฉัน..."

"เกลียดเขา" ผมต่อให้

"ใช่ ดิฉันต้องรีบออกมานอกบ้านก่อนที่จะทำอะไรโง่ๆออกไป"

"พ่อเข้าใจความรู้สึกของเธอ" ผมพูดอย่างค่อนข้างจะเปิดเผยตัวเอง ทั้งนี้ก็เพราะสำนึกถึงความขุ่นเคืองและผิดหวังในตัวผมเองเช่นเดียวกัน คำพูดของผมดูจะทำให้เธอพอใจ ดวงตาเธอฉายแววแห่งความหวังแทนความเจ็บปวด

"คุณพ่อดูจะเข้าใจดิฉันดีจัง" เธอว่า "ขอคุยกับคุณพ่อสักหน่อยได้ไหมคะ?"

"ได้สิ แต่...ที่นี่เหรอ?" ผมถาม สังเกตเห็นว่าพิธีแต่งงานสิ้นสุดลงแล้ว และผู้คนกำลังทยอยออกจากวัดเดินมาทางเรา เธอดูสะดุดตามากในชุดสีชมพู จูงจักรยานสีน้ำเงินเช่นนี้

แต่อย่างไรก็ตาม เธอไม่ใส่ใจกับเรื่องนี้ เธอบอกเล่าเรื่องราวของเธอให้ผมรับฟังที่ประตูหน้าวัดนั่นเอง ผมฟังเธออย่างไม่สบายใจนักในตอนแรกๆ เพราะรู้สึกว่ามีสายตาที่จ้องมองเราอย่างสงสัยใคร่รู้ จนเมื่อผู้คนหายไปจากวัดจนหมดแล้วนั่นล่ะ ความไม่สบายใจของผมจึงหายไปด้วย

เธอพูดยาวเหยียดถึงปัญหาและความกังวลของเธอ ผมรู้สึกประหลาดใจที่เธอช่างไว้วางใจคนแปลกหน้า แต่ที่ประหลาดใจมากกว่าก็คือสภาพคล้ายคลึงกันระหว่างปัญหาของเธอกับผม เราต่างได้รับความเจ็บปวดอย่างมาก เราถูกหักหลังจากคนที่เรารักและเอาใจใส่อย่างลึกซึ้ง แม้จะต่างกันในรายละเอียด แต่เธอก็กำลังบอกเล่าเรื่องราวของผมไปพร้อมกับเรื่องราวของเธอ ผมเหมือนถูกใครชกโครมใหญ่ สิ่งที่เกิดเหมือนกับว่ากำลังมีการผ่าตัดทางจิตใจ เจ็บปวดไหม? ไม่ เธอเฉือนความเจ็บปวดของผมไปพร้อมกับความเจ็บปวดของเธอ ผมรู้สึกว่าตนเองได้รับการเยียวยารักษาแล้ว

"ดิฉันรู้สึกดีขึ้นมากเลยค่ะ" เธอบอก "ขอบคุณคุณพ่อมาก คุณพ่อช่วยเหลือดิฉันมากจริงๆ ขอพระเป็นเจ้าสถิตกับคุณพ่อ"

"อ้า...ไม่เป็นไรครับ" ผมยังรู้สึกลอยๆ เหมือนเพิ่งฟื้นจากยาสลบ ยืนนิ่งพูดอะไรไม่ออก เธอขึ้นคร่อมจักรยานและถีบออกไป ผมคิดตามหลังเธอว่า "ขอบคุณ เธอคงไม่รู้หรอกว่าเธอได้ช่วยเหลือพ่อมากมายเพียงไร"

แล้วผมก็ร้องออกมาได้ในที่สุด "เธอชื่ออะไรนะ?"

เธอเบือนหน้ากลับมาทางไหล่ซ้าย ผมเห็นริมฝีปากเธอขยับ แต่ในขณะนั้น เสียงระฆังของวัดนักบุญราฟาแอลก็ดังกังวานบอกสัญญาณถึงเวลาสวดบทเทวทูตถือสาร

"เธอชื่ออะไรนะ?" ผมตะโกนถามใหม่ เสียงเหง่งหง่างของระฆังยังก้องทั่วบริเวณ

คราวนี้เธอหันกลับมาทางไหล่ขวา มีรอยยิ้มปรากฏบนใบหน้า ยิ้มแปลกๆ

ผมยืนตะลึงอยู่ตรงนั้น!

ผมไม่ทราบชื่อเธอและไม่ได้พบเห็นเธออีก แต่ผมรู้ว่าเธอคือใคร

หลายคนคิดว่าเทวดาจะต้องเป็นผู้มีสง่าราศี เปี่ยมด้วยฤทธิ์อำนาจ แต่หลายปีมาแล้ว นักบุญยอห์น ดามาสซีนกล่าวไว้ว่า "เทวดาปรากฏในรูปลักษณ์พิเศษที่เหมาะกับสถานการณ์" และเรามีคำพูดคล้ายคลึงกันในปัจจุบันว่า "สำหรับผู้คอยจับจ้อง พวกเขาก็จะมองเห็น"

สำหรับผม เทวดาไม่ใช่จิตที่มีปีก แต่เป็นเทวดาที่ปรากฏในชุดออกกำลังสีชมพู และยังจูงจักรยานสีน้ำเงินอีกด้วย