ผมก็ได้แต่นึกกระหยิ่มยิ้มเยาะในใจว่า ถ้าซื้อมาใส่จริง ก็ขอให้บินได้ละกัน

เธอบ่นถึงเรื่องนี้อีกหลายครั้ง กระทั่งวันหนึ่งก็บอกว่า เธอตัดสินใจว่าจะซื้อของปลอมใส่แทน เพราะราคาแค่สามสี่ร้อยบาทเท่านั้น แถมเหมือนของจริงเปี๊ยบเลย ผมทำหน้าไม่เชื่อ เธอบอกว่า คนต่างชาติยกย่องคนไทยเสมอในเรื่องการเลียนแบบและปลอมแปลง เฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า รสนิยม หรือแม้แต่ระบบความคิดก็เคยลอกเลียนกันมาแล้ว นับประสาอะไรกับเสื้อผ้าที่ฝรั่งมาจ้างแรงงานราคาถูกในแถบเอเซียทำ

แน่นอนครับ ผมเชื่อเธอ ในเรื่องที่เธอสามารถซื้อเสื้อราคาแพงยี่ห้อนั้นได้ในราคาสามร้อยบาท แต่ความคิดหนึ่งที่เกิดขึ้นในระหว่างที่เราคุยกันถึงเรื่องนี้ก็คือ ถ้าของปลอมที่เธอซื้อมาเหมือนของจริงเปรี๊ยะ ๆ ทั้งเนื้อผ้า การตัดเย็บ ลวดลาย กระทั่งป้ายยี่ห้อ แล้วอะไรล่ะคือความแตกต่างระหว่างของจริงกับของปลอม?

ในชีวิตประจำวันของเราท่าน แต่ละวันคงได้พบกันของปลอมกันเยอะแยะไปหมด ก้มมองดูตัวเอง กางเกงยีนส์ที่ใส่อยู่ แม้พะยี่ห้อลีวายส์ ก็ไม่ใช่ของแท้ เดินไปเปิดตู้เย็น หยิบน้ำส้มมาดื่ม ก็มิใช่น้ำส้มแท้ร้อยเปอร์เซ็นต์ มองหน้าตัวเองในกระจก ไม่ว่ามุมใดก็ยังเป็นนาย amonkawee หาใช่พานทองแท้ไม่ (อืม…อันหลังนี้อยากเป็นอยู่นะ เผื่อป๊ะป๋าจะให้กู้สักสองสามพันล้าน:-)

คุณคงเห็นแล้วว่า มองเพียงภายนอก ความจริงและของปลอมก็มิได้แตกต่างกันเลย ลีวายส์หรือไม่ลีวายส์ก็ยังคงเป็นกางเกงยีนส์ น้ำส้มร้อยเปอร์เซ็นต์หรือไม่ร้อย ก็ยังมีสีส้ม และไม่มีนาย amonkawee หรือพานทองแท้ก็เป็นคนสองมือสองตีนเหมือนกัน

มองออกไปยังสังคมรอบตัวเรา "ของจริง" และ "ของปลอม" ปรากฏตัวให้เราเห็นเด่นชัดยิ่งขึ้น โดยส่วนตัวแล้ว ผมมีความรู้สึกภายในประการหนึ่งที่บอกเสมอว่า จริงและปลอมมีอยู่รายรอบตัวเรา และการจะแบ่งแยกให้ชัดเจนก็ยังยากลำบากยิ่งนัก

คนผู้หนึ่งที่ก้าวเข้ามาเบื้องหน้าเราเป็นครั้งแรก สิ่งใดที่บ่งบอกถึงคุณลักษณะของเขา? เขาจะเป็นจริงหรือปลอม? บางทีเพียงสายตาเรายังไม่อาจระบุให้ชัดเจนได้

เขาแต่งกายกระเซอะกระเซิง หน้าตาประมาณว่าผิดระเบียบของสหประชาชาติ พูดจาขวานผ่าซาก กิริยาท่าทางราวมหาโจรห้าร้อย แรกพบเขา ความประหวั่นพรั่นพรึงเกิดขึ้นในใจ เราวิตกจริตถึงเหตุการณ์ร้าย ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นกับเรา หากมีเขาวนเวียนอยู่ในชีวิต เวลาผ่านไป ผ่านไป เขากลับเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของเราในเวลาแห่งความทุกข์

เขาอีกคน แต่งกายสุภาพเรียบร้อย พูดจาราวดอกพิกลผลิบานจากริมฝีปาก มีสัมมาคารวะจนต้องชมพ่อแม่ที่สอนมาดี แรกพบเขา เราถูกหมัดแห่งความประทับใจฟาดเข้าดังปัง! บอกกับตัวเองว่า คบคนนี้ไว้ไม่เสียหลายแน่ ๆ เวลาผ่านไป ผ่านไป เราค่อย ๆ ห่างเหินกันไป แม้จะไม่ด้วยอาการภายนอก แต่หัวใจได้ห่างไกลกันเสียแล้ว

ตัวอย่างของเขาทั้งสองทำให้ผมนึกถึงคำคำนี้: จงระวังประกาศกเท็จเทียมที่มาหาท่านโดยนุ่งห่มดุจลูกแกะ แต่ภายในร้ายกาจดุจหมาป่า (มธ.7:15)

Believe everything except your eyes. คำโปรยในใบปิดหนังเรื่องหนึ่งเมื่อนานมาแล้วพอจะถูไถเข้ามาสะกิดใจได้ในเรื่องนี้

***

แม้สิ่งที่กินเข้าไปจะไม่เป็นมลทิน สิ่งที่ออกมาตะหากที่เป็นมลทิน เหมือนที่พระเยซูเคยบอกไว้

แต่บางทีมนุษย์ก็แยบยลมากกว่านั้น

ความเป็นของจริงของปลอมจึงไม่อาจวัดกันด้วยลักษณะอาการภายนอกที่ปรากฎ เพราะบางทีความประทับใจแรกอาจทำให้คุณหลงใหลได้ปลื้มและลืมที่จะมองเข้าไปถึง "คุณค่าแท้" ที่อยู่ภายใน เหมือนที่เรามองคนหน้าตีหล่อเหลาและสะสวยแตกต่างจากคนหน้าจืดและขี้ริ้วขี้เหร่

สิ่งนี้เรียกร้องให้เรารู้จักมองสิ่งต่าง ๆ รอบตัวด้วย "ตาที่สาม" หรือพูดให้ชัดก็คือรู้จักมองด้วย "ใจ" เพราะผัสสะทั้งห้าที่มีหน้าที่สัมผัสรับรู้สิ่งต่าง ๆ นั้น มองอีกด้านหนึ่งก็เป็นเหมือนข้อจำกัดในการหาบทสรุปของเรื่องนี้

ความหมายจริง ๆ ของ "ของปลอม" (งงมะ) จึงไม่ได้หมายถึง ของเทียมหรือของไม่แท้เท่านั้น แต่ยังหมายถึง ของที่ทำจนเหมือนหรือคล้ายของแท้ แต่จริง ๆ แล้วไม่แท้ อีกด้วย

สำหรับรุ่นน้องคนนั้น เสื้อของปลอมราคาสี่ร้อยบาทอาจเป็นของจริงราคาสองพันบาทสำหรับคนอื่นที่มองเห็น แต่เธอคงรู้แน่แก่ใจดีว่า เสื้อที่เธอใส่มันคือของปลอมหรือของจริง คุณค่าภายในคือสิ่งที่เธอรู้แต่ผู้เดียว

ตัวเราแต่ละคนก็เหมือนกัน ความ "จริง" หรือ "ปลอม" ยังคงประสมปนเปกันอยู่ภายในตัวมนุษย์ มันขุ่นข้น คลุมเครือ และยังไม่เด่นชัดเสียทีเดียว จนกว่าแต่ละคนจะเลือกเอาเองว่า จะเป็นของจริงหรือของปลอม

"จริง" และ "ปลอม" ยังคงถูกตรวจสอบด้วยโลกภายนอกอยู่เสมอ ไม่ว่าเราจะเต็มใจหรือไม่ก็ตาม

ดังนั้นในฐานะคริสตชน การมองด้วยใจจนกระทั่งเห็นถึง "คุณค่าภายใน" จึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะสิ่งนี้สามารถกระทั่งเปลี่ยนแปลงระบบความคิด โลกทัศน์ และรูปแบบการดำเนินชีวิตได้จนคุณคาดไม่ถึง

กับคนใกล้ตัว ญาติพี่น้อง หรือเพื่อนร่วมงาน บางทีเราอาจจะต้องมองเขาด้วยสายตาใหม่เสียแล้ว

กล่าวคือ จงอย่าเชื่อในทุก ๆ เรื่อง แต่จงพิสูจน์ว่าสิ่งนั้นมาจากพระเจ้า เพราะมีประกาศกเท็จเทียมมากมายจาริกอยู่ในโลกนี้ (ดู 1 ยน.4:1)

เก็บตกข้างทาง

What lies behind us and what lies before us are tiny matters compared to what lies within us.
-Oliver Wendell Holmes