นักบุญดิสมัสเป็นโจรหนึ่งในสองคน ที่ถูกตรึงกางเขนพร้อมกับพระเยซูคริสตเจ้า บนภูเขากัลวาริโอ โจรอีกคนหนึ่งหมิ่นประมาทพระองค์บนไม้กางเขน "ถ้าพระองค์เป็นพระคริสตเจ้า ช่วยตัวเองและเราลงจากกางเขน"

ดิสมัสหันไปตำหนิติเตียนโจรใจแข็งกระด้าง "เราเป็นคนบาป สมควรถูกลงโทษ เพราะเราได้ทำความผิดมากมาย แต่พระองค์เป็นผู้บริสุทธิ์ปราศจากมลทิน พระองค์ไม่มีความผิดเลย"

แล้วดิสมัสหันไปทางพระเยซูเจ้า "เมื่อพระองค์เข้าสู่พระราชัย โปรดกรุณาอย่าลืมข้าพเจ้า"

พระองค์ทรงตรัสตอบว่า: "วันนี้เจ้าจะได้อยู่กับเราในสวรรค์"

ต่อไปนี้เป็นคำอธิบายของนักบุญอัลฟอนโซ ในบทรำพึงถึงพระวาจาเจ็ดประโยคของพระเยซูคริสตเจ้าบนไม้กางเขน ทำไมโจรกลับใจจึงได้เป็นนักบุญ?

"กางเขนที่โจรใจแข็งกระด้างแบกอย่างไม่อดทนกลายเป็นหน้าผาพาเขาดิ่งลงนรก ส่วนกางเขนที่โจรกลับใจแบกอย่างอดทนกลายเป็นบันไดพาเขาขึ้นสวรรค์

อาร์โนลด์แห่งชาเตอร์ส์กล่าวถึงฤทธิ์กุศล ที่โจรกลับใจได้ประกอบ ขณะเข้าตรีทูต "เขาเชื่อ เขาเป็นทุกข์เสียใจที่ได้ทำผิด เขาสารภาพบาป เขาเทศนา เขาแสดงความรัก เขาวางใจ และเขาสวด"

เขาแสดงความเชื่อเมื่อเขาพูดว่า "เมื่อพระองค์เข้าสู่พระราชัย" เขาเชื่อว่าหลังจากสิ้นพระชนม์แล้วพระเยซูเจ้าจะเสด็จเข้าพระอาณาจักรอันรุ่งเรืองของพระองค์ นักบุญเกรโกรี่บอกว่า "เขาเชื่อว่าพระองค์ ผู้ซึ่งเขาเห็นสิ้นพระชนม์ กำลังขึ้นครองราชย์"

เขาแสดงความทุกข์เสียใจที่ได้ทำผิดพร้อมกับสารภาพบาปของเขา "เราสมควรแล้ว เรารับผลจากการกระทำของเราเอง" นักบุญออกัสตินสังเกตเห็นว่า ก่อนสารภาพบาปเขาไม่กล้าหวังการอภัยบาป เขาไม่กล้าพูดว่า "โปรดอย่าลืมข้าพเจ้า" จนกระทั่งเขาได้หลุดพ้นจากบาปโดยสารภาพความผิดของเขาก่อน นักบุญอธานาซีอุสจึงอุทานว่า: "โอ้ โจรศักดิ์สิทธิ์ โดยสารภาพบาปครั้งนั้น ท่านได้ขโมยสวรรค์"

โจรศักดิ์สิทธิ์ยังได้ประกอบฤทธิ์กุศลอย่างอื่น เขาเทศนา ประกาศความบริสุทธิ์ของพระเยซูเจ้า "มนุษย์คนนี้ไม่เคยทำชั่ว" เขาแสดงความรักต่อพระเป็นเจ้า เขายอมรับอย่างนอบน้อมความตายเป็นการใช้โทษบาปที่เขาได้ทำ "เรารับผลจากการกระทำของเราเอง" นักบุญซีเปรียน นักบุญเยโรม และนักบุญออกัสตินไม่กล้าตัดสินใจเรียกเขาเป็นมรณสักขี นักบุญซิวเวเรียยืนยันว่า "โจรศักดิ์สิทธิ์นี้เป็นมรณสักขีอย่างแท้จริง เพชฌฆาตได้หักขาของท่านด้วยความโมโหโทโส เพราะเขาได้ประกาศความบริสุทธิ์ของพระเยซูเจ้า และนักบุญองค์นี้ได้ยอมรับความเจ็บปวดนั้นด้วยความสมัครใจ เพื่อเป็นการแสดงความรักต่อพระเป็นเจ้า"

ตำนานเล่าว่า ขณะครอบครัวศักดิ์สิทธิ์กำลังเดินทางไปอียิปต์ ถูกปล้นระหว่างทาง คนที่ปล้น คือโจรใจแข็งกระด้าง ชื่อ เกสตัส ที่ถูกตรึงกางเขนพร้อมกับพระเยซูเจ้า ดิสมัสได้มาช่วยครอบครัวศักดิ์สิทธิ์ทันท่วงที โดยจ่ายเงินค่าไถ่ให้เกสตัสไป ครอบครัวศักดิ์สิทธิ์เลยรอดพ้นภัยอันตรายและพระกุมารได้ทำนายว่า โจรสองคนนี้จะถูกตรึงกางเขนพร้อมกับพระองค์ และดิสมัสจะขโมยสวรรค์

นักบุญดิสมัส กรุณาสอนเราให้ได้เมืองสวรรค์

ให้เราภาวนา ข้าแต่พระเป็นเจ้า โดยคำวิงวอนของนักบุญดิสมัส โปรดประทานพระหรรษทานแก่คนบาปทั้งมวล เขาทั้งหลายจะได้มาพึ่งพาอาศัยฤทธิ์กุศลและบุญกุศลของพระเยซูคริสตเจ้า พระบุตรสุดที่รักของพระองค์ ผู้ทรงไถ่บาปมนุษยชาติด้วยพระโลหิตของพระองค์จนหยดสุดท้าย เขาทั้งหลายจะได้เป็นทุกข์ถึงบาป ตั้งใจแน่วแน่ที่จะเลิกทำบาป ขยันหมั่นเพียรในการใช้โทษบาป และดำรงชีวิตที่เหลือ รักพระองค์แต่ผู้เดียว ด้วยความรักอันบริสุทธิ์ ปราศจากความรักทุกสิ่งในโลก อาแมน